Hôm nay: Ngày 23 tháng 8 năm 2017
Thông tin chi tiết

Chia sẻ

Ngày: 18/05/2012 / Số lượt xem: 1717

Hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX, KKT

Có thể nói, quá trình xây dựng và phát triển KCN, KKT gắn liền với quá trình xây dựng và từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách và mô hình tổ chức quản lý nhà nước đối với KCN, KKT. KCN, KKT là những mô hình tương đối đặc thù được xây dựng nhằm thu hút đầu tư, tạo động lực phát triển kinh tế địa phương và vùng, do đó cần có những chính sách và tổ chức hoạt động riêng. Bên cạnh đó, trong quá trình phát triển các KCN, KKT cũng phát sinh những yêu cầu thực tế cần phải nghiên cứu, không ngừng đổi mới, hoàn thiện cơ chế, chính sách. Bài viết này đánh giá tổng thể những chuyển biến về cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX, KKT và đề xuất định hướng tiếp tục hoàn thiện pháp luật về KCN, KKT trong giai đoạn tới.

Những chuyển biến trong quá trình xây dựng cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX, KKT
Quá trình xây dựng và hoàn thiện luật pháp, chính sách về KCN, KCX, KKT đã được trải qua 4 giai đoạn:
- Giai đoạn 1 (từ 1991 đến 1997): giai đoạn đầu xây dựng và triển khai một số cơ chế, chính sách KCN, KCX với việc ban hành Nghị định của Hội đồng Bộ trưởng số 322-HĐBT ngày 18/10/1991 ban hành Quy chế KCX, theo đó, mô hình KCX được thể chế hoá như một trong những hình thức thu hút đầu tư nước ngoài theo tinh thần của Luật Đầu tư nước ngoài.
- Giai đoạn 2 (từ 1997 đến 2006): cơ chế, chính sách KCN, KCX, KKT được quy định có hệ thống tại Nghị định số 36/CP ngày 24/4/1997 của Chính phủ và là giai đoạn ủy quyền cho một số Ban Quản lý KCN, KCX trong lĩnh vực đầu tư và một số lĩnh vực với mức ủy quyền hạn chế.
- Giai đoạn 3 (từ 2006 đến 2008): Luật Đầu tư 2005, Nghị định 108/2006/NĐ-CP đã ban hành những quy định mới theo hướng đẩy mạnh phân cấp quản lý đầu tư từ Trung ương tới địa phương, tăng cường quyền hạn và trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư và Ban Quản lý các KCN, KKT trong việc cấp, điều chỉnh, thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư và quản lý các dự án đầu tư vào KCN, KKT.
Tuy nhiên, Nghị định 108/2006/NĐ-CP đã thay thế Nghị định 36/CP trong khi các quy định về quản lý KCN, KKT trên các lĩnh vực khác ngoài lĩnh vực đầu tư lại chưa được ban hành kịp thời, đã tạo sự thiếu hụt về cơ sở pháp lý, gây khó khăn cho địa phương và doanh nghiệp triển khai quản lý hoạt động của KCN, KKT trong giai đoạn này.
- Giai đoạn 4: (từ sau năm 2008): Nghị định 29/2008/NĐ-CP được ban hành đã bổ sung kịp thời các quy định về hoạt động của KCN, KKT trên nhiều lĩnh vực, đưa cơ chế quản lý KCN, KKT chuyển biến theo hướng mới là đẩy mạnh ủy quyền sang phân quyền và mở rộng phân cấp quản lý KCN, KCX, KKT về cả quy mô vốn và lĩnh vực quản lý.
Qua các giai đoạn phát triển đó, những quy định chủ yếu của luật pháp, chính sách có liên quan đến KCN, KCX, KKT bao gồm các lĩnh vực quy hoạch, thành lập, mở rộng, đầu tư, chính sách hỗ trợ đầu tư, tổ chức bộ máy, quản lý nhà nước theo từng lĩnh vực đã ngày càng hoàn thiện, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho các KCN, KCX, KKT hoạt động, thể hiện rõ xu hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng “một cửa, một đầu mối”. Bộ máy quản lý nhà nước KCN, KKT ở cấp địa phương mà đầu mối là Ban Quản lý KCN, KKT dần được kiện toàn để đáp ứng chức năng, nhiệm vụ mới.
Đóng góp của Nghị định 29/2008/NĐ-CP và các văn bản pháp quy liên quan hướng dẫn thực hiện Nghị định 29/2008/NĐ-CP
Sau một thời gian triển khai, Nghị định 29/2008/NĐ-CP đã có những đóng góp đáng kể vào việc hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX, KKT.
Nghị định 29/2008/NĐ-CP được ban hành là thực sự cần thiết, đáp ứng yêu cầu xây dựng và triển khai cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX, KKT. Nghị định đã quy định khá đầy đủ về công tác quản lý nhà nước KCN, KCX, KKT trên nhiều lĩnh vực: quy hoạch, đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường, lao động, thương mại, hải quan… Vấn đề tổ chức bộ máy, biên chế, chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh và các Ban Quản lý KCN, KKT trên từng lĩnh vực quản lý KCN, KCX, KKT cũng được quy định tương đối rõ ràng. Nghị định thể hiện rõ chủ trương tăng cường phân cấp, ủy quyền trên các lĩnh vực quản lý của các cơ quan Trung ương, UBND cấp tỉnh cho Ban quản lý KCN, KKT; chuẩn hóa và hoàn thiện mô hình quản lý KCN, KCX, KKT theo nguyên tắc một cửa, tại chỗ thông qua vai trò đầu mối tại Ban Quản lý KCN, KKT trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ đã được phân cấp, ủy quyền trên nhiều lĩnh vực. 
Nhìn chung, các bộ, ngành đã triển khai khá khẩn trương, nghiêm túc các quyền hạn, trách nhiệm được giao tại Nghị định số 29/2008/NĐ-CP. Các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Công Thương, Xây dựng, Nội vụ, Tài chính, Lao động - Thương binh và Xã hội đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc trực tiếp ban hành Thông tư, Quyết định hoặc văn bản hướng dẫn các địa phương triển khai các chức năng, nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền.  
Các bộ, ngành đã triển khai các công việc cụ thể sau:
- Vấn đề bảo vệ môi trường KCN, KCX, KKT: Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Quy chế quản lý và bảo vệ môi trường KKT, KCNC, KCN và cụm công nghiệp (Thông tư 08/2009/TT-BTNMT ngày 15/7/2009) trong đó quy định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong bảo vệ môi trường đối với từng giai đoạn phát triển KCN, KKT.
- Vấn đề cấp ủy quyền cấp Giấy phép kinh doanh hoạt động mua bán hàng hóa đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa form D, Giấy phép thành lập văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài đã được hướng dẫn tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng, công văn hướng dẫn hoặc quyết định ủy quyền trực tiếp của Bộ Công Thương.
- Vấn đề cấp thẩm định phê duyệt quy hoạch chi tiết KCN, thiết kế cơ sở các dự án nhóm B, C trong KCN, chứng chỉ quy hoạch các dự án trong KCN đã được Bộ Xây dựng hướng dẫn tại Thông tư số 19/2008/TT-BXD ngày 20/11/2008.
- Việc kiện toàn bộ máy Ban quản lý KCN, KKT đã được Bộ Nội vụ nghiên cứu, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các Quyết định thành lập Ban quản lý KCN, KKT trên cơ sở hợp nhất các cơ quan quản lý KCN, KKT ven biển, KKT cửa khẩu ở địa phương.
- Vấn đề quản lý lao động KCN, KKT: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư số 13/2009/TT-BLĐTBXH ngày 06/5/2009 hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về lao động trong các KCN, KCX, KKT và KCNC.
 
Tình hình thực hiện nhiệm vụ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Về công tác quy hoạch:
- Phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương có liên quan triển khai xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển KKT ven biển tại Quyết định số 1353/QĐ-TTg ngày 23/9/2008 của Thủ tướng Chính phủ; thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ bổ sung các KKT Ninh Cơ, Nam Định, KKT ven biển, tỉnh Thái Bình và KKT Đông Nam, tỉnh Quảng Trị vào Quy hoạch phát triển KKT ven biển tại Việt Nam.
- Phối hợp với các Bộ, ngành trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển các KCN ở Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020 tại Quyết định 1107/QĐ-TTg ngày 21/8/2006; chủ trì tổ chức thẩm định, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các Đề án quy hoạch tổng thể phát triển KCN của các địa phương.
- Hiện tại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang chủ trì điều chỉnh Quy hoạch phát triển các KCN và KKT ven biển cả nước đến năm 2020, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế phát triển của các địa phương.
Về công tác kế hoạch:
- Xây dựng phương án hỗ trợ từ ngân sách trung ương đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng KCN tại các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và phương án hỗ trợ từ ngân sách trung ương đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật KKT trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm trình Chính phủ.
- Xây dựng và triển khai kế hoạch xúc tiến đầu tư vào KCN, KKT trong Chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia. Hằng năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với các địa phương tổ chức các chương trình xúc tiến đầu tư vào KCN ở trong và ngoài nước.
- Xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các KCN, KKT nhằm phát hiện kịp thời những thiếu sót trong việc tuân thủ pháp luật về KCN, KKT; tổng hợp vướng mắc, khó khăn của địa phương, doanh nghiệp để có biện pháp giải quyết, hướng dẫn, đôn đốc nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng và phát triển KCN, KKT.
Về công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật:
- Trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các Quyết định mới thay thế cho các Quyết định trước đây về quy chế hoạt động của 13 KKT ven biển (Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi; Chu Lai, tỉnh Quảng Nam; Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa; Đông Nam Nghệ An, tỉnh Nghệ An; Hòn La, tỉnh Quảng Bình; Chân Mây - Lăng Cô, tỉnh Thừa Thiên Huế; Định An, tỉnh Trà Vinh, đảo Phú Quốc và cụm đảo Nam An Thới, tỉnh Kiên Giang; Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh; Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa; Vũng áng, tỉnh Hà Tĩnh; Nam Phú Yên, tỉnh Phú Yên; Nhơn Hội, tỉnh Bình Định) và Quyết định 66/2010/QĐ-TTg ngày 27/10/2010 thành lập và ban hành Quy chế hoạt động của KKT Năm Căn, tỉnh Cà Mau.
- Trình Thủ tướng Chính phủ ban hành cơ chế hỗ trợ vốn ngân sách Trung ương để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật KCN tại các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn (Quyết định số 43/2009/QĐ-TTg ngày 19/3/2009) và cơ chế hỗ trợ vốn ngân sách Trung ương cho xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật KKT ven biển (Quyết định số 126/2009/QĐ-TTg ngày 26/10/2009).
Một số vấn đề vướng mắc, khó khăn khi triển khai cơ chế, chính sách phát triển KCN, KKT
Qua quá trình triển khai cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX và KKT đã bộc lộ một số vướng mắc, điểm bất hợp lý, chưa phù hợp của các quy định pháp luật về KCN, KCX, KKT, gây khó khăn cho địa phương và doanh nghiệp trong triển khai thực hiện; đồng thời quá trình triển khai thực hiện thời gian qua cũng đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách đối với KCN, KCX, KKT. Cụ thể là:
- Việc phân cấp, ủy quyền cho Ban quản lý KCN, KKT trong một số lĩnh vực còn chưa được thực hiện đầy đủ, nhất quán trên cả nước do có sự không thống nhất với các quy định của pháp luật chuyên ngành, chưa được các bộ, ngành hướng dẫn cụ thể hoặc chủ trương phân cấp, ủy quyền chưa được địa phương quán triệt và thực hiện.
- Chính sách ưu đãi đối với KCN, KCX, KKT không thống nhất, thiếu ổn định. Hiện nay, theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu thì KCN không còn được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhập khẩu (trừ một số ít các KCN thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn). Ngoài ra, các dự án đầu tư mở rộng không còn được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cũng đang gây bức xúc cho các nhà đầu tư. Chính sách ưu đãi đối với dự án đầu tư vào KCN và dự án mở rộng như nêu trên trong thực tế đã ảnh hưởng không nhỏ tới quyết định đầu tư của các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư lớn, có uy tín trên thế giới đang có ý định đầu tư, mở rộng sản xuất ở Việt Nam.
- Một số địa phương còn chưa thực sự chủ động trong việc kiện toàn, sắp xếp lại bộ máy Ban Quản lý KCN, KKT nên chưa đảm bảo nguồn lực thực hiện nhiệm vụ. Hiện nay, nhiều địa phương đã ban hành Quy chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành của địa phương trong quản lý nhà nước đối với KCN, KKT. Tuy nhiên, việc phối hợp giữa Ban Quản lý KCN, KKT với các sở, ngành của tỉnh trong thực tế còn chưa hiệu quả, đặc biệt là trong lĩnh vực thanh tra, kiểm tra, môi trường, lao động và đất đai.
- Một số địa phương chưa thực sự quan tâm triển khai công việc xây dựng quy hoạch khu tái định cư, đô thị, nhà ở phục vụ cho KCN, KKT. Việc thực hiện Quy hoạch khu tái định cư, nhà ở, dịch vụ cho công nhân ở nhiều địa phương còn chưa được triển khai trong thực tế.
Hướng điều chỉnh cơ chế, chính sách phát triển KCN, KKT
Những điểm bất hợp lý, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị định 29/2008/NĐ-CP đã đặt ra vấn đề cần phải nghiên cứu, sửa đổi Nghị định để phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn phát triển KCN, KKT. Việc sửa đổi Nghị định 29/2008/NĐ-CP nên được thực hiện theo hướng:
- Điều chỉnh, bổ sung một số quy định về quy hoạch, thành lập KCN, KCX, KKT; hoạt động của KKT ven biển, KKT cửa khẩu; quyền và nghĩa vụ của công ty phát triển hạ tầng KCN, KCX, KKT cho phù hợp với tình hình thực tế.
- Quy định rõ hơn cơ chế phân cấp, ủy quyền cho Ban Quản lý KCN, KKT trên các ngành, lĩnh vực theo hướng tiếp tục chuyển dần từ cơ chế ủy quyền sang cơ chế giao quyền trực tiếp của các bộ, ngành Trung ương, UBND cấp tỉnh cho Ban Quản lý KCN, KKT; quy định bổ sung cơ chế phối hợp giữa Ban Quản lý KCN, KKT với các bộ, ngành Trung ương, các sở, ngành địa phương trong công tác quản lý hoạt động KCN, KCX, KKT.
- Giải quyết một số vướng mắc liên quan đến các quy định về thẩm quyền của Ban Quản lý KCN, KKT trong công tác thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính, lĩnh vực lao động, môi trường… theo hướng tạo điều kiện cho Ban Quản lý KCN, KKT thực hiện đầy đủ vai trò đầu mối quản lý KCN, KCX, KKT ở địa phương theo cơ chế “một cửa, tại chỗ”.
- Bổ sung, làm rõ các quy định về vị trí, vai trò, tổ chức bộ máy, biên chế của Ban Quản lý KCN, KKT nhằm tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở pháp lý, nguồn lực để các Ban Quản lý KCN, KKT triển khai nhiệm vụ.
- Kiện toàn cơ quan quản lý nhà nước về KCN, KCX, KKT ở cấp Trung ương và địa phương cho tương xứng với sự phát triển và đóng góp ngày càng cao của hệ thống các KCN, KCX, KKT trong phát triển kinh tế địa phương và cả nước.
ThS. Vũ Đại Thắng, Vụ trưởng Vụ Quản lý các KKT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Nguồn tin: http://www.khucongnghiep.com.vn

CÁC TIN LIÊN QUAN
Bản đồ các khu công nghiệp
Video
Video của Ban
Video về Trung tâm dạy nghề
Video Khu công nghiệp
Liên kết Website
Quảng cáo Doanh nghiệp
  • Giải quyết dứt điểm vướng mắc Dự án nút giao Yên Bình

  • Đồng chí Dương Ngọc Long tiếp nhà đầu tư Hàn Quốc

  • Lãnh đạo tỉnh thăm, làm việc Nhà máy may xuất khẩu Banpo Việt Nam tại huyện Phú Lương

  • Đẩy nhanh tiến độ Giải phóng mặt bằng KCN Yên Bình I

  • Ủy ban Kinh tế của Quốc hội thăm và làm việc với Ban Quản lý các KCN Thái Nguyên và công ty Samsung Thái Nguyên